Kan de OR het primaat van de politiek ter discussie stellen?

Ja, dat is mogelijk, maar het vraagt om zorgvuldig juridisch handwerk.

Het primaat van de politiek is niet absoluut. Als een bestuurder ten onrechte stelt dat een besluit onder het politieke primaat valt en daarmee het adviesrecht van de OR omzeilt, kan de OR dat aanvechten. De weg daarvoor loopt via de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam (artikel 36 WOR jo. artikel 26 WOR).

De OR moet dan aannemelijk maken dat het betreffende besluit geen zuiver politiek besluit is, maar een uitvoeringsbesluit waarover hij had moeten worden geraadpleegd. De Ondernemingskamer toetst dit inhoudelijk.

In de jurisprudentie zijn gevallen bekend waarbij de Ondernemingskamer oordeelde dat een besluit ten onrechte als politiek werd aangemerkt. Dit geeft de OR leverage om de bestuurder te bewegen zijn rechten alsnog te erkennen.

Praktisch advies: stel het primaat van de politiek niet pas ter discussie nadat de beslissing al is gevallen. Dat is te laat voor een effectief advies. Reageer zo vroeg mogelijk, zodra de bestuurder aangeeft dat hij meent geen advies te hoeven vragen.