Welke rechten behoudt de OR bij ambtelijke organisaties ondanks het primaat van de politiek?

Ondanks het primaat van de politiek behoudt de OR substantiële rechten. Het primaat is een uitzondering op het adviesrecht, geen vrijbrief voor de bestuurder om de OR buiten spel te zetten.

De volgende rechten blijven volledig intact:

• Instemmingsrecht (artikel 27 WOR): bij regelingen over arbeidsomstandigheden, werktijden, beloningssystemen, personeelsbeoordeling e.d. geldt het instemmingsrecht onverkort, ook bij overheidsorganisaties.
• Initiatiefrecht (artikel 23 lid 3 WOR): de OR mag altijd voorstellen doen aan de bestuurder, ook over onderwerpen die raken aan politieke besluiten.
• Informatierecht (artikel 31 WOR): de bestuurder is verplicht de OR tijdig te informeren over de gang van zaken in de organisatie, inclusief plannen die volgen uit politieke besluitvorming.
• Adviesrecht over uitvoering: zoals vermeld in artikel 46d lid 2 WOR, behoudt de OR zijn adviesrecht voor de uitvoering van politieke besluiten.

De sleutel is het tijdig claimen van deze rechten en het goed vastleggen van de grens tussen politiek besluit en uitvoering. OR-en die actief zijn bij gemeenten, provincies of rijksoverheid doen er verstandig aan dit thematisch te agenderen, bij voorkeur vóór er concrete besluiten spelen.